Một thứ quà của lúa non: Cốm - Giáo án ngữ văn 7

Thứ hai , 13/11/2017, 15:56 GMT+7
     

Hôm nay trang congnghegi.com sẽ giúp bạn soạn văn - soan van lop 7 - soan van 7 - soan ngu van lop 7 - nhung bai van hay lop 7 - học tốt ngữ văn 7- tổng hợp những bài văn hay

Tiết 57

 

MỘT THỨ QUÀ CỦA LÚA NON: CỐM

Thạch Lam

  

I. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

       - Có hiểu biết bước đầu về thể văn tùy bút

       - Cảm nhận được phong vị đặc sắc, nét đẹp văn hóa trong một thứ quà độc đáo và giản dị qua lối viết tùy bút tài hoa, độc đáo của nhà văn Thạch Lam.

II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG

1. Kiến thức

       - Sơ giản về nhà văn Thạch Lam.

       - Phong vị đặc sắc, nét văn hóa truyền thống của Hà Nội trong món quà độc đáo, giản dị: Cốm.

       - Cảm nhận tinh tế, cảm xúc nhẹ nhàng, lời văn duyên dáng, thanh nhã, giàu sức biểu cảm của nhà văn Thạch Lam trong văn bản.

2. Kĩ năng

       - Đọc – hiểu văn bản tùy bút có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm.

       - Sử dụng yếu tố biểu cảm giới thiệu một sản vật quê hương.

3. Thái độ

       - Luyện tập phát biểu miệng trước tập thể.bày tỏ cảm xúc ,suy nghĩ về tác phẩm văn học

III. PHƯƠNG PHÁP

       - Vấn đáp, trình bày.

IV. CHUẨN BỊ

       - MGV: SGK, SGV, CKTKI, GA

       - HS: SGK, vở soạn, vở học

V. NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN HỌC SINH

       - Làm chủ bản thân:

       - Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng của mình

VI. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. Ổn định : Lớp

2. Kiểm tra bài cũ:

       - Kiểm tra việc chuẩn bị bài của Hs.

3. Bài mới :GV giới thiệu bài

       - Các em đã được ăn cốm chưa? Hương vị của cốm thật là tuyệt  Dẻo, thơm, ngon.. Mà nổi tiếng là cốm làng Vòng. Để giới thiệu về thứ quà đặc biệt này, Thạch Lam đã có bài tuỳ bút: Một thứ quà của lúa non, mà hôm nay chúng ta sẽ học.

Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

Gv hướng dẫn đọc. Đọc chậm giọng mượt mà, tình cảm thể hiện chất trữ tình sâu lắng mà tinh tế.

Gv gọi Hs đọc, các Hs khác nhận xét.

Đọc chú thích * Sgk

Nêu vài nét về tác giả Thạch Lam?

 

 

 

 

 

 

Em hiểu biết gì về tác phẩm?

 

 

Văn bản viết theo thể gì? Em hiểu gì về thể tuỳ bút?

- Là thể văn gần với bút kí và kí sự ở các yếu tố miêu tả, ghi chép những hình ảnh, sự việc. Nhưng tuỳ bút thiên về biểu cảm, chú trọng thể hiện cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của tác giả.

Giải thích từ “ Sêu tết”.

Văn bản được chia làm mấy phần? Tìm và nêu tiêu đề của mỗi phần?

- Bài tuỳ bút của Thạch Lam có mạch cảm xúc và liên tưởng khá tự do nhưng vẫn hợp lí, gồm ba đoạn

Bài tuỳ bút nói về cái gì?

- Cốm: thứ quà của lúa non

Để nói về đối tượng ấy, tác giả sử dụng những phương thức biểu đạt chính nào?

(Miêu tả -> kể, nhận xét, bình luận, nổi bật nhất là biểu cảm, biểu cảm trực tiếp.Cảm xúc ấy thấm sâu vào các chi tiết miêu tả, nhận xét, bình luận.

Như vậy phương thức biểu cảm không chỉ sử dụng trong thơ mà cả trong những tác phẩm văn xuôi -> tích hợp TLV biểu cảm.)

Đọc thầm đoạn đầu của tác phẩm?

Tác phẩm mở đầu bài viết về cốm bằng chi tiết, hình ảnh nào?

( Cảm xúc được gợi lên từ hương thơm của lá sen trong làn gió mùa hạ lướt qua)

Em nhận xét gì về cách mở đầu như vậy?

Theo em vì sao từ hương thơm của lá sen, tác giả suy nghĩ đến cốm?

  (Đó là hương thơm thiên nhiên đặc sắc đồng thời sen dùng để gói cốm)

Từ hình ảnh cốm tác giả tiếp tục liên tưởng đến hình ảnh nào? Vì sao?

   (Miêu tả lúa non)

Tìm những chi tiết miêu tả và nhận xét về sự miêu tả của tác giả?

   (Lướt qua, nhuần thấm, thanh nhã, tinh khiết, tươi mát, trắng thơm phảng phất, trong sạch)

Tác giả nói đến nghề làm cốm ở làng Vòng như thế nào? Tác giả có miêu tả cách làm cốm không?

   ( Không miêu tả chi tiết việc làm cốm mà chỉ nêu: Đó là cả một nghệ thuật chế biến, những cách làm truyền từ đời này sang đời khác)

Tác giả tập trung miêu tả hình ảnh nào?

Hs đọc phần 2(Sgk)

Tác giả nhận xét như thế nào về tục lệ dùng hồng, cốm làm đồ sêu tết của nhân dân ta?

   (Đây là giá trị văn hoá đặc sắc của dân tộc ta )

Phương thức biểu đạt của đoạn này?

   (Miêu tả và bình luận rất sâu sắc)

* Dùng cốm làm đồ sêu tết thật thích hợp và có ý vị sâu xa, bởi cốm là thức dâng của đất trời, hương vị của đồng quê thứ lễ vật ấy cùng với hồng lại càng thích hợp.

Sự hoà hợp tương xứng giữa cốm và hồng được phát triển trên những phương diện nào?

   (Màu sắc và hương vị: màu xanh tươi của cốm như ngọc thạch quý, màu đỏ thắm của hồng như ngọc lựu già)

Một thứ thanh đạm, một thứ ngọt sắc

Tác giả sử dụng nghệ thuật gì? Tác dụng? Em cảm nhận gì về câu “ Cốm là thứ… An Nam”

   ( Câu văn cô đúc, sâu sắc, bao quát đầy đủ các giá trị của thức quà riêng biệt của đất nước)

Hãy chỉ ra các giá trị ấy?

 Đọc đoạn cuối

Tác giả nói gì về việc thưởng thức cốm?

   ( ăn cốm phải thong thả, ngẫm nghĩ

Nhắc nhở người mua nhẹ nhàng, nâng đỡ)

Điều đó chứng tỏ thái độ của tác giả đối với thứ quà này?

Bài văn thể hiện đặc sắc ngòi bút Thạch Lam và thiên về cảm giác tinh tế, nhẹ nhàng mà sâu sắc, em hãy tìm và phân tích ví dụ cụ thể?

   (Học sinh thảo luận nhóm 4 thời gian 4phút

Đại diện báo cáo kết quả thảo luận)

- Gv gọi học sinh nhận xét -> Gv kết luận

- Việc ăn cốm tưởng như không có gì phải bàn mà tác giả: “ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ…”

Từ đó tác giả đề nghị người mua cốm “ hãy nhẹ nhàng, trân trọng trước sản vật trước sản vật quý này thì sự thưởng thức sẽ được trang nhã và đẹp hơn.

Qua tìm hiểu em hãy nêu nội dung và nghệ thuật của tác phẩm?

Học sinh đọc ghi nhớ(Sgk)

Gv chốt

I. Đọc – hiểu chú thích

1. Đọc

 

 

2. Chú thích

- Tác giả Thạch Lam (1910 -1942) sinh tại Hà Nội

- Tên thật: Nguyễn Tường Vinh sau đổi thành Nguyễn Tường Lân.

- Là nhà văn nổi tiếng, sở trường viết truyện ngắn.

- Là cây bút tinh tế nhạy cảm

* Tác phẩm

- Rút từ tập “Hà Nội băm sáu phố phường” 1943.

- Thể tuỳ bút.

* Từ khó (Sgk)

-  Sêu tết: nhà trai đưa lễ vật đến nhà gái trong dịp tết, khi chưa cưới.

 

 

 

 

II. Đọc - hiểu văn bản

1 Bố cục:gồm ba phần

- P1: từ đầu -> chiếc thuyền rồng: từ hương thơm của lúa non gợi đến cốm và sự hình thành cốm

- P2: tiếp -> kín đáo và nhũn nhặn. Phát hiện và ca ngợi giá trị nhiều mặt của cốm, đặc biệt là giá trị văn hoá.

- P3: còn lại: sự thưởng thức cốm và ý nghĩa sâu xa.

 

 

 

 

 

 

 

2  Đọc hiểu chi tiết

a. Cốm và sự hình thành của cốm

 

- Phần mở đầu tự nhiên và gợi cảm từ hương thơm lá sen gợi nhớ đến hương vị cốm.

 

 

 

- Tác giả miêu tả lúa non: trong vỏ xanh có giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ

 

-> đó là sự miêu tả tinh tế và gợi cảm thông qua từ ngữ chọn lọc, câu văn nhịp điệu.

 

- Tác giả không miêu tả chi tiết quá trình làm cốm mà tập trung miêu tả hình ảnh cô làng vòng xinh xắn duyên dáng.

 

 

 

 

 

 

b. Giá trị của cốm

- Có giá trị văn hoá lớn: làm đồ sêu tết.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Tác giả sử dụng hình ảnh so sánh làm tăng giá trị và sự hoà hợp của cốm với hồng.

 

- Là thức quà riêng biệt của đất nước.

- Thức dâng của đồng lúa bát ngát.

- Mang hương vị cái mộc mạc, giản dị, tinh khiết.

c. Thái độ của tác giả với việc thưởng thức cốm

 

 

 

- Tác giả phát hiện được nét đẹp văn hoá dân tộc trong thứ sản vật giản dị đặc sắc ấy nên có thái độ trân trọng nồng nàn.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

III.  Tổng kết

=> Ghi nhớ Sgk

 

IV. Luyện tập:( làm ở nhà)

4. Củng cố

       - GV tóm tắt nội dung

5.  Hướng dẫn học bài

       - Làm đề còn lại (Sgk)

       - Soạn bài mới

DOWNLOAD BÀI GIÁO ÁN: CLICK HERE

Cảm ơn các bạn đã xem nội dung bài giảng. Thấy hay thì bấm một cái vào quảng cáo để mình có doanh thu nhé...!!!

 

Giáo án ngữ văn lớp 6 - Giáo án ngữ văn lớp 7 - Giáo án ngữ văn lớp 8 - Giáo án ngữ văn lớp 9

Giáo án ngữ văn lớp 10 - Giáo án ngữ văn lớp 11 - Giáo án ngữ văn lớp 12

 

giao an ngu van 7
một thứ quà của lúa non cốm thạch lam soạn ngữ văn lớp 7 soạn bài bai soan ngu