Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp 1946-1950 - Sử 12

Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp 1946-1950 - Sử 12

Chủ nhật , 05/08/2018, 00:28 GMT+7
     

Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946-1950)

 

I. Mục tiêu bài học

1. Kiến thức:

    Sau khi học xong bài này, học viên cần nắm được:

         - Bối cảnh bùng nổ cuộc kháng chiến toàn quốc

         - Diễn biến chính của chiến dịch Việt Bắc 1947

         - Những khó khăn và thuận lợi từ sau chiến thắng Việt Bắc 1947

         - Kết quả và ý nghĩa của chiến dịch Biên giới thu đông năm 1950.

2. Tư tưởng:

         - Bồi dưỡng tinh thần yêu nước, khâm phục truyền thống đấu tranh của ông cha.

3. Kĩ năng:

         - Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh, đánh giá các sự kiện lịch sử.

II. Thiết bị tài liệu:

         - Tư liệu, tranh ảnh có liên quan đến bài học.

III. Tiến trình dạy - học

1. Ổn định lớp

2. Kiểm tra bài cũ            

    Câu 1. Những thuận lợi và khó khăn của nước ta sau Cách mạng tháng Tám năm 1945 ?

    Câu 2. Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946 được kí kết trong hoàn cảnh nào? Nội dung và ý nghĩa của Hiệp định ?

3. Giới thiệu bài mới

Hoạt động của Giáo viên

Hoạt động của Học viên

Nội dung

- GV gọi HV nhắc lại sơ lược hoàn cảnh, nội dung và ý nghĩa của Hiệp định Sơ bộ 6/3/1946.

- GV hỏi: Kể ra những hành động khiêu khích, bội ước của thực dân Pháp ?

- GV nhận xét và chuyển ý

- GV hỏi: Đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng ta được thể hiện trong những văn kiện nào?

- GV kết luận: đường lối, mục đích, phương châm kháng chiến: toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực cánh sinh, tranh thủ ủng hộ của quốc tế.

- GV gọi HV đọc Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Hồ Chủ tịch, nhấn mạnh những nét chính của lời kêu gọi.

 

- GV cho HV xem tranh ảnh, tư liệu lịch sử về Toàn quốc kháng chiến 19/12/1946.

 

- GV chuyển ý.

- GV hỏi: Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16 được thể hiện như thế nào ?

 

 

- GV gọi HV trả lời nối tiếp nhau.

 

- GV nhận xét và sử dụng Hình 47 SGK để giảng về tinh thần quyết chiến của đội quyết tử quân.

 

- GV hướng dẫn để HV về nhà đọc thêm

 

- GV chuyển mục

 

- GV chia HV thành 4 nhóm, thảo luận theo chủ đề:

 

*Nhóm 1.Âm mưu và hành động của Pháp trong chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947?

 

 

 

*Nhóm 2.Chủ trương và hành động của ta trong chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947 ?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*Nhóm 3.Kết quả của chiến dịch Việt Bắc thu-đông 1947 ?

 

 

*Nhóm 4.Ý nghĩa của chiến dịch Việt Bắc thu-đông 1947 ?

 

 

 

- GV nhận xét phần thảo luận nhóm. GV sử dụng Hình 48. SGK để giảng phần diễn biến

 

- GV chuyển ý

 

- GV chuyển mục

 

 

 

- GV hỏi: Cho biết những thuận lợi cho ta ?

 

 

 

 

 

 

 

 

- GV nhận xét, kết luận

 

- GV hỏi: Cho biết những khó khăn mà ta gặp phải ?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- GV nhận xét, kết luận và chuyển ý

 

- GV cho HV hoạt động nhóm lớn để trả lời câu hỏi:

 

*Nhóm 1.Chủ trương của ta ?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*Nhóm 2.Diễn biến của chiến dịch ?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*Nhóm 3. Kết quả của chiến dịch ?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*Nhóm 4.Ý nghĩa của chiến dịch ?

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- GV nhận xét, chú ý sửa chữa, bổ sung, phần trả lời của HV. GV dùng các hình ảnh, tư liệu về chiến dịch Biên giới thu đông 1950 để đảm bảo yếu tố trực quan cho HV.

 

- GV kết bài.

 

- HV ôn lại kiến thức cũ đã học ở bài trước, làm cơ sở tiếp thu kiến thức mới.

- HV đọc SGK và trả lời:

+ Sau 6/3/1946, Pháp tiến công Nam Bộ và Nam Trung Bộ.

+ Cuối 11/1946, Pháp tiến công Hải Phòng, Lạng Sơn

+ Ở Hà Nội, Pháp nổ súng ở phố Tràng Tiền, Hàng Bún,...

+ 18/12/1946, gửi tối hậu thư đòi ta giải tán lực lượng chiến đấu.

 

 

- HV trả lời:

+ 12/12/1946, Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị Toàn dân kháng chiến.

+ 18 - 19/12/1946, Đảng ta quyết định phát động cả nước kháng chiến.

- 20 giờ 19/12/1946, Hồ Chủ tịch ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.

- 9/1947, tác phẩm Kháng chiến nhất định thắng lợi của Trường Chinh ra đời

 

- HV chú ý theo dõi để hiểu bài sâu hơn.

 

 

- HV đọc và chú ý những điểm quan trọng trong lời kêu gọi của Bác.

 

 

- HV xem hình ảnh, tư liệu và ghi nhận nội dung.

 

- HV trả lời:

+ Hà Nội: nhân dân lập chướng ngại vật trên phố; đánh địch ở Bắc Bộ phủ, chợ Đồng Xuân...

+ 17/2/1947, rút về căn cứ an toàn.

+ Ở Bắc Giang, Vinh, Huế, Đà Nẵng… ta tiến công địch, tạo điều kiện cho cả nước kháng chiến lâu dài.

- HV xem hình ảnh và lắng nghe GV giảng bài.

 

- HV lắng nghe GV hướng dẫn để về nhà đọc thêm.

 

 

 

 

- HV thảo luận nhóm theo chủ đề được phân công

 

- HV viết thu hoạch phần thảo luận của nhóm mình trên bảng phụ

 

 

 

 

 

 

- Đại diện nhóm bất kì do GV gọi lên bảng trình bày phần thảo luận của nhóm mình.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- Các nhóm khác chú ý  lắng nghe phần trình bày của nhóm bạn, sau đó nhận xét, đóng góp ý kiến

 

- HV xem lược đồ, lắng nghe và ghi nhớ kiến thức.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

- HV trả lời:

+ 1/10/1949 CHND Trung Hoa ra đời

+ 14/1/1950 ta tuyên bố sẵn sàng đặt quan hệ ngoại giao với các nước: Trung Quốc - 18/1/1950; Liên Xô - 30/1/1950

 

- HV nhận xét

 

 

- HV trả lời:

+13/5/1949, đề ra kế hoạch Rơve àMĩ can thiệp trực tiếp chiến tranh, viện trợ kinh tế, quân sự .

  + 6/1949, tăng cường hệ thống phòng ngự đường số 4, thiết lập Hành lang Đông - Tây, chuẩn bị tấn công Việt Bắc lần 2.

 

- HV nhận xét

 

*Nhóm 1.HV trả lời: 6/1950 ta quyết định mở chiến dịch Biên giới nhằm:

+ Tiêu diệt bộ phận quan trọng sinh lực địch

+ Khai thông đường sang Trung Quốc và thế giới

+Mở rộng căn cứ Việt Bắc

+Thúc đẩy cuộc kháng chiến tiến lên

 

*Nhóm 2.HV trả lời:

+ Ta đánh Đông Khê (16-9-1950),Thất Khê bị uy hiếp, Cao Bằng bị cô lập. Pháp rút khỏi Cao Bằng theo đường số 4.

+ Ta chặn đánh địch nhiều nơi trên đường số 4, buộc Pháp phải rút khỏi hàng loạt vị trí, đường số 4 được giải phóng.

 

*Nhóm 3.HV trả lời:

+ Loại khỏi vòng chiến đấu hơn 8.000 tên

+ Giải phóng biên giới từ Cao Bằng tới Đình Lập với 35 vạn dân

+ Chọc thủng Hành lang Đông - Tây của Pháp

àKế hoạch Rơve bị phá sản

 

*Nhóm 4.HV trả lời:

+ Khai thông liên lạc với các nước XHCN.

+ Bộ đội ta trưởng thành

+ Quân ta giành thế chủ động trên chiến trường chính (Bắc Bộ).

+ Mở ra bước phát triển mới của kháng chiến.

 

- Các nhóm nhận xét

 

- HV lắng nghe và ghi nhận nội dung cần nhớ

 

 

I. Kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp bùng nổ

  1. Thực dân Pháp bội ước và tiến công nước ta

- Ngay sau 6/3/1946, Pháp tiến công Nam Bộ và Nam Trung Bộ.

- Cuối 11/1946, Pháp tiến công Hải Phòng, Lạng Sơn.

- Ở Hà Nội, Pháp nổ súng phố Tràng Tiền, Hàng Bún,....

- 18/12/1946, gửi tối hậu thư đòi ta giải tán lực lượng chiến đấu.

 2. Đường lối kháng chiến chống Pháp của Đảng

- 12/12/1946, Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị Toàn dân kháng chiến.

- Từ 18 đến 19/12/1946, Đảng quyết định phát động cả nước kháng chiến.

- 20 giờ 19/12/1946, Hồ Chủ tịch ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.

 

- 9/1947, tác phẩm Kháng chiến nhất định thắng lợi của Trường Chinh ra đời

 

àĐường lối, mục đích, phương châm kháng chiến: toàn dân, toàn diện, trường kì, tự lực cánh sinh, tranh thủ ủng hộ của quốc tế.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

II. Cuộc chiến đấu ở các đô thị và việc chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài

 1. Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16

- Ở Hà Nội: lập chướng ngại vật trên phố; đánh địch ở Bắc Bộ phủ, chợ Đồng Xuân…

- 17/2/1947, rút về căn cứ an toàn.

 

- Ở Bắc Giang, Nam Định, Vinh, Huế, Đà Nẵng… ta tiến công địch, tạo điều kiện cho cả nước kháng chiến lâu dài.

 

 

   2. Tích cực chuẩn bị cho cuộc kháng chiến lâu dài      (Đọc thêm)

 

III. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông năm 1947 và việc đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn diện

  1. Chiến dịch Việt Bắc thu - đông 1947

 

       a. Phía Pháp

- 3/1947, Bôlae thực hiện kế hoạch tiến công Việt Bắc, tiêu diệt đầu não kháng chiến của ta, nhanh chóng kết thúc chiến tranh.

- 7/10/1947, Pháp cho 12.000 quân đánh lên Việt Bắc

  + Nhảy dù chiếm Bắc Cạn, Chợ Mới…

  + Từ Lạng Sơn theo đường số 4 lên Cao Bằng, vòng về Bắc Cạn.

àBao vây Việt Bắc phía đông và phía bắc.

- 9/10/1947, binh đoàn hỗn hợp từ Hà Nội ngược sông Hồng, sông Lô lên Tuyên Quang, Chiêm Hóa, đánh vào Đài Thị àBao vây phía Tây.

  b. Phía ta

- Đảng chỉ thị: “Phải phá tan cuộc tiến công mùa đông của giặc Pháp”.

- 11/1947, đánh địch ở Chợ Mới, Chợ Đồn …

- Mặt trận hướng đông: phục kích đường số 4, ta giành thắng lợi ở trận đèo Bông Lau 30/10/1947, thu nhiều vũ khí.

- Mặt trận hướng tây: đánh địch trên sông Lô, trong trận Đoan Hùng, Khe Lau ta diệt nhiều tàu chiến và ca nô của địch.

- Phối hợp với VB, ta kiềm chế không cho địch tập trung lớn vào chiến trường chính.

     c. Kết quả

- 19/12/1947, Pháp rút khỏi Việt Bắc.

- Ta loại khỏi vòng chiến đấu hơn 6.000 địch, 16 máy bay, 11 tàu chiến và ca nô.

- Cơ quan đầu não được bảo toàn.

- Bộ đội chủ lực ngày càng trưởng thành.

 

   d. Ý nghĩa: Làm thất bại chiến lược đánh nhanh thắng nhanh của Pháp. Buộc Pháp chuyển sang đánh lâu dài, thực hiên chính sách dùng người Việt đánh người Việt; lấy chiến tranh nuôi chiến tranh.

 

 

 

 

   2. Đẩy mạnh kháng chiến toàn dân, toàn diện        (Đọc thêm)

 

IV. Hoàn cảnh lịch sử mới và chiến dịch Biên giới thu - đông năm 1950

  1. Hoàn cảnh lịch sử mới của cuộc kháng chiến

  a. Thuận lợi

- 1/10/1949, CHND Trung Hoa ra đời

 

- 14/1/1950 ta tuyên bố sẵn sàng đặt quan hệ ngoại giao với các nước (Trung Quốc - 18/1/1950; Liên Xô - 30/1/1950 và các nước xã hội chủ nghĩa)

 

 

 

 

 

   b. Khó khăn

- 13/5/1949, Mĩ - Pháp đề ra kế hoạch Rơve.

àMĩ can thiệp trực tiếp, từng bước điều khiển chiến tranh, viện trợ kinh tế, quân sự .

 

- 6/1949, tăng cường hệ thống phòng ngự đường số 4, thiết lập Hành lang Đông - Tây, chuẩn bị tấn công Việt Bắc lần 2.

 

 

  2. Chiến dịch Biên giới thu - đông 1950

   

 

a. Chủ trương của ta:6/1950 ta quyết định mở chiến dịch Biên giới nhằm:

 

 + Tiêu diệt bộ phận quan trọng sinh lực địch

 

 + Khai thông đường sang Trung Quốc và thế giới

 + Mở rộng căn cứ địa Việt Bắc

 + Thúc đẩy cuộc kháng chiến tiến lên

 

 

  b. Diễn biến

- Ta đánh Đông Khê (16-9-1950),Thất Khê bị uy hiếp, Cao Bằng bị cô lập. Pháp rút khỏi Cao Bằng theo đường số 4

 

 

- Ta chặn đánh địch nhiều nơi trên đường số 4, buộc Pháp phải rút khỏi hàng loạt vị trí Thất Khê, Na Sầm …, đường số 4 được giải phóng

 

 

  c. Kết quả

- Loại khỏi vòng chiến đấu hơn 8.000 tên

 

- Giải phóng biên giới từ Cao Bằng tới Đình Lập với 35 vạn dân

 

- Chọc thủng Hành lang Đông - Tây của Pháp

 

àKế hoạch Rơve bị phá sản

 

 

  d. Ý nghĩa

- Đường liên lạc của ta với các nước XHCN được khai thông

- Bộ đội ta trưởng thành

- Quân ta giành thế chủ động trên chiến trường chính Bắc Bộ

 

- Mở ra bước phát triển mới của kháng chiến.

4. Củng cố

         - Phân tích nội dung cơ bản đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp của Đảng ?

         - Chiến dịch Việt Bắc thu đông năm 1947 đã diễn ra như thế nào ? Nêu kết quả và ý nghĩa ?

         - Chiến dịch Biên giới thu đông 1950 được mở trong hoàn cảnh nào ? Nêu kết quả và ý nghĩa ?

5. Dặn dò

         - HV về nhà học bài

         - Soạn trước Bài 19: Bước phát triển của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1951-1953) theo các câu hỏi sau:

   Câu 1. Nội dung chính của Kế hoạch Đờ Lát đơ Tátxinhi ?

   Câu 2. Trình bày nội dung và ý nghĩa của Đại hội đại biểu lần thứ II của Đảng ( 2/1951) ?

giao an su 12
kháng chiến chống pháp giao an su lop 12 giao an su toan tap 12 giáo án sử 12 lịch sử