Sự việc và nhân vật trong văn tự sự - Giáo án ngữ văn 6

Thứ ba , 29/08/2017, 03:23 GMT+7
     

Hôm nay trang congnghegi.com sẽ giúp bạn soạn văn - soan van lop 6 - soan van 6 - soan ngu van lop 6 - nhung bai van hay lop 6 - học tốt ngữ văn 6- tổng hợp những bài văn hay

Tiết 11

SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ

I. MỤC TIÊU BÀI DẠY

1. Kiến thức

Giúp học sinh

   - Vai trò của nhân vật và sự kiện trong văn tự sự

   - Ý nghĩa, mối quan hệ giữa sự việc và nhân vật trong  1 văn bản tự sự

2. Kĩ năng

   - Chỉ ra được sự việc và nhân vật trong văn bản tự sự.

   - Xác định được sự việc và nhân vật trong 1 bài cụ thể.

3. Thái độ

   - Nhận  diện và biết cách tạo lập văn bản đúng thể loại.

II. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1. Giáo viên

    - Bài soạn, SGK, SGV

    - Đọc thêm 1 số tài liệu tham khảo.    

2. Học sinh

   - SGK, vở ghi

   - Đọc trước bài mới.

III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC

A. Ổn định tổ chức lớp: (1 phỳt)     6B……………6C:................

B. Kiểm tra bài cũ: (3 phỳt)Thế nào là tự sự? lấy VD về một văn bản tự sự? Vì sao em cho đó là văn bản tự sự?

C. Dạy và học bài mới:

I. Hoạt động khởi động: (1 phỳt)

- Mục tiêu: Tạo tâm thế cho HS.

- Phương pháp và kĩ thuật: Nêu vấn đề.

- Tiến trình:    

     Sự việc và nhân vật là hai yếu tố cơ bản của tự sự. hai yếu tố này có vai trò quan trọng như thế nào, có mối quan hệ ra sao để câu chuyện có ý nghĩa? Bài học hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ điều đó.

II. Hoạt động hỡnh thành kiến thức

1. Hoạt động 1: HDHS tìm hiểu Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.(23 phỳt)

- Mục tiêu: HS hiểu Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự

- Phương pháp và kĩ thuật: Nêu và giải quyết vấn đề, đặt câu hỏi, động não.

- Tiến trình:

 

Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

- GV treo bảng phụ đã viết sẵn các sự việc trong truyện ST, TT.

? Em hãy chỉ ra các sự việc khởi đầu, sự việc phát triển, sự việc cao trào, sự việc kết thúc trong các sự việc trên?

=> Sự việc mở đầu: 1

- Sự việc phát triển: 2,3,4

- Sự việc cao trào: 5,6

- Sự việc kết thúc: 7

 ? Trong các sự việc trên có thể bớt đi sự việc nào được không? Vì sao?

=> Trong các sự việc trên, không bớt được sự việc nào vì nếu bớt thì thiếu tính liên tục, sự việc sau sẽ không được giải thích rõ.

? Vậy mối quan hệ giữa các sự việc trên như thế nào? Có thể thay đổi trật tự trước sau của các sự việc ấy được không?

=> Các sự việc được kết hợp theo mối quan hệ nhân quả, không thể thay đổi.

GV: Các sự việc móc nối nhau trong mối quan hệ rất chặt chẽ không thể đảo lộn, không thể bỏ bớt sự việc nào. Nếu bỏ dù chỉ một sự việc, lập tức cốt truyện bị ảnh hưởng hoặc bị phá vỡ, diễn biến sự việc trở nên bất hợp lý, không lôgíc

? Qua việc tìm hiểu các sự việc, em hãy rút ra nhận xét về trình tự sắp xếp các sự việc?

 Sự việc phải được sắp xếp theo một trật tự, diễn biến hợp lý.

 

 

 

Nếu chỉ đơn thuần có sự việc đầy đủ sẽ không làm nên sự hấp dẫn của văn bản. Bởi vậy, nếu truyện muốn hấp dẫn cần có các yếu tố:

? Chỉ ra 6 yếu tố sau trong truyện ST, TT:

+ Việc do ai làm? (nhân vật)

+ Việc xảy ra ở đâu? (địa điểm)

+ Việc xảy ra lúc nào? (thời gian)

+ Vì sao lại xảy ra? (nguyên nhân)

+ Xảy ra như  thế nào? (diễn biến)

+ Kết quả ra sao? (kết quả)

=> 6 yếu tố đó là:

+ Hùng Vương, ST, TT

+ ở Phong Châu

+ Thời vua Hùng

+ Diễn biến: cả 7 sự việc

+ Nguyên nhân, kết quả: Sự việc trước là nguyên nhân của sự việc sau, sự việc sau là kết quả của sự việc trước

? Theo em có thể xoá bỏ yếu tố thời gian và địa điểm được không?

=> Không thể được vì cốt truyện sẽ thiếu sức thuyết phục, không còn mang ý nghĩa truyền thuyết

? Nếu bỏ điều kiện vua Hùng ra điều kiện kén rể đi có được không? Vì sao?

=> Không thể bỏ việc vua Hùng ra điều kiện vì không có lí do để hai thần thi tài

? Như vậy có thể xóa bỏ được yếu tố nào không?

=> không thể xoá bỏ yếu tố nào vì mỗi yếu tố đó đóng một vai trò cần thiết tạo nên chuỗi sự việc của cốt truyện

? 6 Yếu tố trong truyện ST, TT có ý nghĩa gì?

=>  6 yếu tố tạo nên tính cụ thể của truyện

? Qua đó em khẳng định vai trò của 6 yếu tố vừa nêu trong văn bản tự sự như thế nào?

 Có 6 yếu tố trên thì văn tự sự mới cụ thể, sáng tỏ.

? Sự việc trong văn tự sự được trình bày như thế nào?

 

? Trong VB "Sơn Tinh - Thuỷ Tinh" em hãy cho biết việc nào thể hiện mối thiện cảm của người kể đối với Sơn Tinh và Vua Hùng.

=> ST có tài xây lũy đất chống lụt, món đồ sính lễ là sản vật của núi rừng, dễ cho ST, Khó cho TT. ST chỉ việc đem của nhà mà đi hỏi vợ nên đến sớm. ST thắng liên tục: lấy được vợ, thắng trận tiếp theo và về sau, năm nào cũng thắng.

GV: Các sự việc và chi tiết được lựa chọn phù hợp với chủ đề: Thuỷ Tinh tượng trưng cho lũ lụt gây hại nên phải thua, Sơn Tinh tượng trưng cho nhân dân chống thiên tai nên chiến thắng.

? Việc Sơn Tinh thắng Thuỷ Tinh nhiều lần ( cụ thể mấy lần) có ý nghĩa gì?

=> ST đã thắng TT hai lần và mãi mãi. Điều đó ca ngợi sự chiến thắng lũ lụt của ST...

? Hãy tưởng tượng nếu TT thắng thì sẽ ra sao?

=> Nếu TT thắng thì đất bị ngập chìm trong nước, Vua hùng và thần dân của người không thể sống, bị ngập chìm trong nước lũ hoặc biến thành ba ba, tôm cá và như thế ý nghĩa của truyện sẽ bị thay đổi – sẽ không phảI là kể ra để mà ca ngợi ST và Vua hùng nữa.

? Có thể xóa bỏ việc hàng năm thủy tinh lại dâng nước được không? vì sao?

? Tóm lại, qua phân tích trên, em hãy nêu những nét khái quát về sự việc trong văn tự sự?

I. Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.

1) Sự việc trong văn tự sự

a. Tìm hiểu các sự việc trong truyện ST, TT

* Ví dụ a: SGK - Tr37

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

* Kết luận: Sự việc trong văn tự sự được sắp xếp theo một trật tự, diễn biến sao cho thể hiện được tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt.

b. Các yếu tố tạo nên tính cụ thể của sự việc:

* Ví dụ b:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

* Kết luận: Sự việc trong tự sự được trình bày một cách cụ thể: sự việc xảy ra trong thời gian, không gian cụ thể, do nhân vật cụ thể thực hiện, có nguyên nhân, diễn biến, kết quả.

c. Sự việc và chi tiết trong văn tự sự được lựa chọn phù hợp với chủ đề tư tưởng muốn biểu đạt

* Ví dụ c

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

* Kết luận: Sự việc trong văn tự sự được xắp xếp theo 1 trật tự diễn biến để thể hiện được tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt.

2. Hoạt động 2: HDHS tìm hiểu nhân vật trong văn tự sự (15 phút)

- Mục tiêu: HS hiểu nhân vật trong văn tự sự:

- Phương pháp và kĩ thuật: Nêu và giải quyết vấn đề, đặt câu hỏi, động não.

- Tiến trình:

 

Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

GV: Gọi HS đọc

? Em hãy kể tên các nhân vật trong truyện STTT và cho biết?

+ Ai là người làm ra sự việc?

+ Ai được nói đến nhiều nhất?

+ Ai là nhân vật chính? Vai trò của nhân vật chính?

+ Ai là nhân vật phụ?

+ Nhân vật phụ có cần thết không? Có bỏ đi được không?

=> - Người làm ra sự việc: Vua Hùng, ST, TT.

- Người nói đến nhiều nhất: ST, TT

- Nhân vật chính: ST, TT

- Nhân vật phụ không thể bỏ đi được.

? Nhân vật trong văn tự sự có vai trò gì?

 

 

 

 

 

 

 

? Các nhân vật trong văn tự sự được kể như thế nào?

=> kể bằng cách goi tên đặt tên, lai lịch, tài năng, tính tình, dáng điệu…

GV chốt: Đó là dấu hiệu để nhận ra nhân vật đồng thời là dấu hiệu ta phải thể hiện khi muốn kể về nhân vật.

? Em hãy gọi tên, giới thiệu tên, lai lịch, tài năng, việc làm của các nhân vật trong truyện ST, TT?

GV sử dụng bảng phụ để HS điền và nhận xét

   NV

  Tên gọi

   Lai lịch

C hân dung

Tài năng

Việc làm

  Vua     Hùng

Vua Hùng

Thứ 18

Không

 

Kén rể, ra điều kiện

ST

ST

ở vùng núi Tản Viên

Không

Có tài lạ, đem sính lễ trước

Cầu hôn, giao chiến

TT

TT

ở vùng nước thẳm

Không

Có tài lạ

Cầu hôn, đánh ST

M    MN

Min Nương

Con vua Hùng

Người dẹp

 

Theo ST về núi

Lạc hầu

 

 

 

 

Bàn bạc

 

* GV nhấn mạnh: Không phải nhân vật nào cũng đủ các yếu tố trên nhưng tên NV thì phải có và việc làm của nhân vật.

? Vậy từ đó em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa sự việc  và nhân vật trong văn tự sự?

Định hướng:  Là 2 yếu tố then chốt có quan hệ với nhau

2. Nhân vật trong văn tự sự:

a. Vai trò của nhân vật trong văn tự sự:

*. Ví dụ:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

* Kết luận:

- Vai trò của nhân vật:

+ Là người làm ra sự việc

+ Là người được thể hiện trong văn bản.

+ Nhân vật chính đóng vai trò chủ yếu trong việc thể hiện chủ đề tưởng của tác phẩm.

+ Nhân vật Phụ giúp nhân vật chính hoạt động.

b. Các mặt thể hiện của nhân vật:

 

 

 

 

- Được gọi tên

- Được giới thiệu lai lich, tính tình, tài năng.

- Được kể việc làm…

- Được miêu tả…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

3. Ghi nhớ : ( Học SGK/38)

D. Củng cố (1 phút)

   - GV hệ thống hóa kiến thức toàn bài

E. Hướng dẫn tự học: (1 phút)

  - Học bài cũ.

  - Chuẩn bị bài mới: Phần luyện tập

Cảm ơn các bạn đã xem nội dung bài giảng. Thấy hay thì bấm một cái vào quảng cáo để mình có doanh thu nhé...!!!

 

Giáo án ngữ văn lớp 6 - Giáo án ngữ văn lớp 7 - Giáo án ngữ văn lớp 8 - Giáo án ngữ văn lớp 9

Giáo án ngữ văn lớp 10 - Giáo án ngữ văn lớp 11 - Giáo án ngữ văn lớp 12

 

giao an ngu van 6
su viec va nhan vat trong van tu su giao an van 6 soăn văn 6 bài văn hay