Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh - Giáo án ngữ văn 7

Thứ hai , 13/11/2017, 14:33 GMT+7
     

Hôm nay trang congnghegi.com sẽ giúp bạn soạn văn - soan van lop 7 - soan van 7 - soan ngu van lop 7 - nhung bai van hay lop 7 - học tốt ngữ văn 7- tổng hợp những bài văn hay

Tiết 53

 

TIẾNG GÀ TRƯA

Xuân Quỳnh

I. MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT

      - Cảm nhận được vẻ đẹp trong sáng, đằm thắm của những kỉ niệm về tuổi thơ và tìnhbà cháu.

      - Thấy được nghệ thuật biểu hiện tình cảm qua những chi tiết tự nhiên, bình dị.

II. TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KĨ NĂNG, THÁI ĐỘ

1. Kiến thức

      - Sơ giản về tác giả Xuân Quỳnh.

      - Cơ sở của lòng yêu nước, sức mạnh của người chiến sĩ trong cuộc kháng chiến chống

      - Mĩ: Những kỉ niệm tuổi thơ trong sáng, sâu nặng nghĩa tình.

      - Nghệ thuật sử dụng điệp từ, điệp ngữ, điệp câu trong bài thơ.

2. Kĩ năng

      - Đọc - hiểu phân tích văn bản thơ trữ tình có dử dụng các yếu tố tự sự..

      - Phân tích các yếu tố biểu cảm trong văn bản.

3. Thái độ

      - Yêu thiên nhiên, quê hương,đất nước, giáo dục HS biết kính yêu và quý trọng bà.

III. KĨ NĂNG SỐNG

      - Giao tiếp trình bày suy nghĩ.

      - Tự nhận thức, xác định giá trị.

IV. PHƯƠNG PHÁP

      - Vấn đáp kết hợp thực hành, thảo luận nhóm.

V. NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN HỌC SINH

      - Làm chủ bản thân: biết được công dụng của dấu ngoặc kép trong mọi hoàn cảnh khác nhau

      - Giao tiếp: Trình bày suy nghĩ, ý tưởng của mình

VI. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. Ổn định : 1 phút      

2. Kiểm tra bài cũ : 5 phút

   Câu 1 ;  Đọc thuộc  bài thơ Cảnh khuya ? Nêu nội dung, nghệ thuật của bài thơ ?

    Câu 2 :  Đọc thuộc  bài thơ Rằm tháng giêng? Nêu nội dung, nghệ thuật của  bài thơ ?

                 Đáp án và biểu điểm.

Câu

Đáp án

Điểm

Câu 1

Hs đọc thuộc lòng theo yêu cầu của GV

3 đ

1.Nghệ thuật:Viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đường luật. Có nhiều hình ảnh lung linh kì ảo. Sử dụng các phép tu từ  so sánh , điệp ngữ ( Tiếng….tiếng…., lồng lồng…; chưa ngủ )có tác dụng miêu tả chân thực âm thanh, hình ảnh trong rừng đêm. Sáng tạo nhịp điệu ở câu 1 và câu 4.

2. Ý nghĩa:Bài thơ thể hiện một đặc điểm nổi bật của thơ Hồ Chí Minh.; Sự gắn bó hoà hợp giữa thiên nhiên và con người.

7 đ

Câu 2

Hs đọc thuộc lòng theo yêu cầu của GV

3 đ

1. Nghệ Thuật:Là bài thơ viết bằng chữ Hán. Bản dịch theo thể lục bát, Sử dụng điệp từ có hiểu quả, lựa chọn từ ngữ gợi hình, biểu cảm.

2. Nội dung:Bài thơ toát lên vẻ đẹp tâm hồn nhà thơ - chiến sĩ Hồ Chí Minh trước vẻ đẹp của thiên nhiên Việt Bắc ở giai đoạn đầu của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp còn nhiều gian khổ

7 đ

 

3. Bài mới :  36 phút Gv giới thiệu bài

      - Tình yêu quê hương vốn là tình cảm sâu nặng trong mỗi con người vì tình cảm ấy thường được gắn liền với những hình ảnh thân thương của bà, của mẹ. Để hiểu thêm về sự thiêng liêng của tình cảm ấy, thầy trò ta cùng tìm hiểu bài “ Tiếng gà trưa” của tác giả Xuân Quỳnh.

Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

Gv hướng dẫn đọc:Giọng vui, ấm áp phù hợp kí ức tuổi thơ và mạch kể chuyện của câu thơ 5 chữ

Gv đọc mẫu

Học sinh đọc -> học sinh nhận xét

Gv nhận xét

Theo dõi chú thích * sgk. Nêu hiểu biết của em về tác giả Xuân Quỳnh?

- Mồ côi mẹ từ thuở ấu thơ, cha thường vắng nhà đi làm ăn xa, hai chị em sống với bà suốt tuổi nhỏ ở La Khê - Hà Tây - một làng có nghề dệt the nổi tiếng.

Thơ Xuân Quỳnh là hồn thơ trẻ trung, tha thiết, sôi nổi mà mạnh bạo, giàu nữ tính.

Thể hiện khát khao hạnh phúc cũng nhiều dự cảm lo âu trước những đối thay, biến suy của cuộc đời

Bài thơ sáng tác vào thời gian nào, trong hoàn cảnh nào?

 

 

 

Giải thích từ “lang mặt”, “sương muối”?

 

Cảm hứng của tác giả trong bài thơ được khơi gợi từ sự việc gì?

- Tiếng gà trưa

Vì sao tiếng gà trưa lại gợi cảm hứng cho người chiến sĩ?

- Tiếng gà trưa đã gắn với những kỉ niệm tuổi thơ của chiến sĩ, những kỉ niệm êm đẹp của một thời gắn bó với người bà yêu thương

Mạch cảm xúc ấy được diễn biến theo quy luật nào?

- Quy luật hồi tưởng

Từ hiện tại: Tiếng gà trưa bên xóm nhỏ trên đường hành quân, tác giả nhớ đến quá khứ: những kỉ niệm hiện lên theo âm thanh của tiếng gà trưa

Từ hiện tại đến tương lai: tiếng gà trưa giục anh cầm chắc tay súng chiến đấu cho tổ quốc và quê hương.

Theo em văn bản này thuộc kiểu văn bản nào? Biểu cảm

Tác giả lập ý theo cách nào?

- Liên hệ hiện tại với quá khứ và hiện tại với tương lai

(tích hợp TLV: cách lập ý trong bài văn biểu cảm)

Những hình ảnh và kỉ niệm gì của tuổi thơ được gợi lại từ tiếng gà trưa?

Nhận xét gì về những kỉ niệm ấy của tác giả?

- Bình dị, da diết yêu thương

Trong bài thơ em thấy những từ, tổ hợp từ nào được lặp lại nhiều lần? Tác dụng?

- Tiếng gà trưa, này, hồng

- Nhấn mạnh và khẳng định những kỉ niệm gắn bó của cháu - bà.

Qua những kỉ niệm trên em thấy bài thơ bộc lộ tình cảm gì của tác giả?

*Phần 3 nhỏ

Học sinh đọc từ “ Có tiếng bà vẫn mắng”

Hình ảnh người bà trong bài hiện lên qua những chi tiết nào?

Qua lời mắng của bà em cảm nhận được tình cảm gì?

- Bà rất yêu thương, lo lắng cho cháu

Hình ảnh bà còn được miêu tả qua những chi tiết nào?

Qua đó em hiểu thêm điều gì về bà?

 

Vì sao bà “lo đàn gà toi” và mong “ trời đừng sương muối”

- Bà lo và mong như vậy để:

Cuối năm bán gà, cháu được quần áo mới

Những kỉ niệm về bà đã thể hiện tình bà cháu như thế nào?

 

Gv treo tranh: Học sinh quan sát, mô tả bức tranh

- Hình ảnh bà nhân hậu, hiền dịu đang soi trứng cạnh mái gà ấp với đôi bàn tay gầy gò, nét mặt già nua nhưng đầy yêu thương, chi chút cho cháu

Gv: Tình cảm bà cháu là tình cảm hết sức bình dị, sâu nặng, tha thiết. Tình cảm đó được thể hiện là tình cảm của những người thôn quê nghèo khó nhưng đậm đà, sắt son

Em có biết bài thơ nào nói về tình cảm bà cháu như bài này không?

- Bài thơ ‘ Bếp lửa” - Bằng Việt

Gv giới thiệu về thơ 5 chữ

- Gọi là thể ngũ ngôn trong thơ ca Việt Nam có hai loại chính

* Ngũ ngôn tứ tuyệt: Bắt nguồn từ Trung Quốc.Mỗi bài 4 câu mỗi câu 5 chữ gieo vần ở các tiếng cuối câu 1,2,4 hoặc 2,4

* Ngũ ngôn có nguồn gốc Việt Nam từ thể hát dặm Nghệ Tĩnh và vè dân gian. Mỗi khổ 5 câu, gieo vần câu 2,3 chữ cuối câu 4 thường vần trắc, cùng vần chữ cuối câu 5

* Số câu trong khổ có thể thêm bớt, số chữ cũng vậy

Kể một bài thơ có dạng trên?

- Đêm nay Bác không ngủ - Minh Huệ

Bài thơ được làm theo thể thơ nào?

- Thể thơ 5 chữ

Bài thơ làm theo thể thơ 5 chữ nhưng có sự biến đổi linh hoạt, em nhận xét gì về cách gieo vần, số câu trong mỗi khổ thơ?

- Học sinh thảo luận nhóm. Báo cáo

Học sinh nhận xét.Gv kết luận

- Cách gieo vần không theo quy định của thể thơ 5 chữ, số câu linh hoạt theo mạch cảm xúc, không tuân thủ theo quy định mỗi câu 5 chữ.

Học sinh đọc ghi nhớ

Gv chốt

Học sinh đọc -> nhận xét

Học sinh xác định yêu cầu bài tập 2

Học sinh làm bài-Học sinh đọc, nhận xét

Gv sửa chữa , bổ sung

Chú ý viết đoạn văn đảm bảo một số nội dung

I. Đọc và hiểu chú thích

1. Đọc

 

 

 

 

 

2. Chú thích

* Tác giả: XuânQuỳnh (1942-1988) Quê : La Khê - Hà Đông - Hà Tây

- Là nhà thơ nữ xuất sắc trong nền thơ hiện đại Việt Nam.

- Thơ Xuân Quỳnh thường viết về những tình cảm gần gũi bình dị -> bộc lộ những rung cảm, khát vọng của trái tim chân thành, đằm thắm, tha thiết.

 

 

 

* Tác phẩm:

- Viết vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Mĩ.

- In trong tập thơ “ Hoa dọc chiến hào” (1968)

* Từ khó ( sgk)

 

II. Tìm hiểu văn bản

1. Cảm hứng của tác giả và mạch cảm xúc của bài thơ

- Cảm hứng của tác giả được khơi gợi từ tiếng gà trưa

 

 

 

 

- Mạch cảm xúc của nhà thơ được diễn biến theo quy luật hồi tưởng tự nhiên của tâm lí

- Từ hiện tại về quá khứ

 

 

 

- Từ hiện tại đến tương lai.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2. Những hình ảnh, kỉ niệm tuổi thơ và tình cảm của tác giả

a. Những hình ảnh, kỉ niệm tuổi thơ.

- Hình ảnh gà mái mơ, mái vàng và trứng hồng đẹp như tranh

- Kỉ niệm tuổi thơ: tò mò xem trộm gà trứng bị bà mắng

- Bà nuôi gà để mua quần áo mới cho cháu

- Ước mơ được quần áo mới đi cả vào giấc ngủ

-> Những kỉ niệm hết sức bình dị mà gắn bó thân thương da diết được gợi lại từ tiếng gà trưa

b.Tình cảm của tác giả

- NT: Điệp ngữ

- Bộc lộ tâm hồn trong sáng hồn nhiên của một em nhỏ. Tình cảm yêu quý, trân trọng những kỷ niện ấu thơ và người bà đã hết lòng yêu thương chăm sóc cháu.

3. Hình ảnh ngừơi bà và tình cảm bà cháu

- Tiếng bà mắng: gà đẻ mà….

 

 

 

 

- Bà là người gần gũi, nhân hậu, yêu thương, lo lắng cho cháu, dạy bảo cháu mọi điều

- Tay bà khum soi trứng

   Dành từng quả chắt chiu

   Bà lo đàn gà toi

  Cháu được quần áo mới

-> Là người tần tảo chắt chiu trong cảnh nghèo khó.

- Bà đã dành trọn tình yêu thương để chăm lo cháu

* Kỉ niệm về bà đã biểu hiện tình bà cháu thật sâu nặng, thắm thiết. Bà chắt chiu, chăm lo cho cháu, cháu yêu thương, kính trọng bà và biết ơn bà

 

 

 

 

 

 

 

 Thể thơ

- Thể thơ 5 chữ

- Có sự biến đổi linh hoạt

 

 

 

 

 

III.  Tổng kết

=> Ghi nhớ ( sgk)

IV.  Luyện tập

Bài tập 1: Chọn đọc thuộc một đoạn khoảng 10 dòng trong bài thơ

Bài tập 2:Cảm nghĩ của em về tình bà cháu trong bài thơ

- Đó là tình cảm bà cháu yêu thương, chi chút, đùm bọc trong cảnh nghèo khó

- Bà yêu thương, chăm sóc, dạy bảo cháu, cháu kính trọng, biết ơn yêu quý bà

-> tình cảm hết sức bình dị mà đầm ấm thiết tha -> tình cảm đẹp đáng trân trọng

4. Củng cố

      - GV tóm tắt nội dung

5. Dặn dò

      - Học thuộc lòng bài thơ,nắm các nội dung bài thơ, làm bài tập luyện tập và chuẩn bị: “Điệp ngữ"

DOWNLOAD BÀI GIÁO ÁN: CLICK HERE

Cảm ơn các bạn đã xem nội dung bài giảng. Thấy hay thì bấm một cái vào quảng cáo để mình có doanh thu nhé...!!!

 

Giáo án ngữ văn lớp 6 - Giáo án ngữ văn lớp 7 - Giáo án ngữ văn lớp 8 - Giáo án ngữ văn lớp 9

Giáo án ngữ văn lớp 10 - Giáo án ngữ văn lớp 11 - Giáo án ngữ văn lớp 12

giao an ngu van 7
tiếng gà trưa xuân quỳnh soạn ngữ văn lớp 7 soạn bài bai soan ngu van 7 giao an van